Page 44 - bilgem-teknoloji-dergisi-9
P. 44

Yapay Zekâ








                        Yapay Zekânın Konuşma ve Dil                                                                                 liyetlerini zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabi-  Yapay zekâ, bir bilgisayarın


                                                                                                                                     liyeti olarak tanımlanır. Başlarda yapay zekâ ile insanların
                                                                                                                                                                                             veya bilgisayar kontrolündeki
                           Teknolojilerinde Kullanılması                                                                             zor buldukları matematik problemlerinin çözümüne odak-  bir sistemin çeşitli faaliyetlerini zeki
                                                                                                                                     lanılmışken daha sonra insanların görme, duyma, anlama,
                                                                                                                                     yorumlama veya konuşma gibi yeteneklerinin bilgisayarla-
                                                                                                                                     ra kazandırılmasını sağlayacak çalışmalara yoğunlaşılmış-
                                                                                                                                     tır. Bu çalışmaların da etkisi ile gelişen yapay zekâ artık   canlılara benzer şekilde yerine getirme
                                                                                                                                                                                       kabiliyeti olarak tanımlanır.
                                                                                                                                     günümüzde tıptan müziğe kadar birçok alanda karşımıza
                                                                                                                                     çıkabilmektedir.  Özellikle  son  zamanlarda  ortaya  çıkan
                                                                                                                                     otonom  araçlar,  hastalık  teşhisi  koyabilen  bilgisayarlar,   alanlarını kullanarak bilgisayarlar için anlamlı hale getire-
                                                                                                                                     sanal asistanlar gibi yapay zekâ çalışmaları birçok kişiyi   bilmektedir.
                                                                                                                                     oldukça heyecanlandırmaktadır.
                                                                                                                                                                                       Doğal Dil, Doğal Dil İşleme ve Konuşma İşleme
                                                                                                                                     Birçok yapay zekâ algoritması, insanların sağladığı veriler   Bilgisayar bilimine göre diller, makine dili ve doğal diller ola-
                                                                                                                                     ile beslenir, bu verileri analiz eder, daha önceden belirlen-  rak ikiye ayrılır. Doğal diller bilinçli bir planlama olmaksızın
                                                                                                                                     miş  parametreler  temelinde  bu  verileri  tanımaya  çalışır,   zaman içinde evrilerek ortaya çıkan, kaynağı belli olmayan
                            Size nasıl yardımcı olabilirim?                                                                          edindiği tecrübeleri kullanarak insan tarafından belirlenen   iletişim araçlarıdır. İnsanlar arasında kullanılan doğal dil-
                                                                                                                                     amaca  yönelik  doğru  yöntemleri  geliştirir.  Bu  bağlamda   ler, sesbirim (fonem) veya metinsel ifadelerin oluşturduğu
                                                                                                                                     sistemlerin, daha başarılı sonuçlar elde etmesi için yeterli   semboller bütünü olarak karşımıza çıkabilmektedir.
                                                                                                                                     miktarda ve çeşitlilikte veriye ihtiyacı vardır. Son dönem-
                                                                                                                                     lerde sosyal medya ve nesnelerin interneti gibi kavramla-  İnsan  benzeri  sistemlerin  yapılabilmesi  için,  doğal  dilin,
                                                                                                                                     rın popülerleşmesi, erişime açık verilerin zenginleşmesini   bilgisayarlar  tarafından  anlaşılması  ve  üretilebilmesi  ge-
                                                                                                                                     sağlamış  ve  yapay  zekâ  araştırmacılarının  daha  başarılı   rekmektedir. Bu bağlamda konuşma ve doğal dil işleme
                                                                                                                                     işlere imza atmasına olanak vermiştir.            yöntemlerinden  faydalanılmaktadır.  Konuşma  işleme,  in-
                                                                                                                                                                                       sanların duyma ve konuşma fonksiyonlarına karşılık gel-
                                                                                                                                     İnsanlar  tarafından  atılmış  tweetler,  yazılmış  yorumlar   mektedir. Bir ortamdaki konuşmacının tanınması ve söy-
                                                                                                                                     veya ses kayıtları dahi birer veri olarak kullanılabilmektedir.   lenenlerin  raporlanması,  konuşma  içinde  geçen  anahtar
                                                                                                                                     Konuşma ve dil teknolojileri bu verileri makine öğrenmesi,   kelimelerin yakalanması ya da bir metnin seslendirilmesi
                                                                                                                                     konuşma işleme ve doğal dil işleme gibi yapay zekânın alt   konuşma işlemenin konusudur.










                                             Begün Ünal – Araştırmacı, Engin Ergün – Araştırmacı, Murat Tan – Uzman Araştırmacı,
                                           Coşkun Mermer – Başuzman Araştırmacı, Zeynep Gülhan Uslu – Araştırmacı / BİLGEM BTE
                  Yapay zekâ,
                   son yıllarda               eçmişten  günümüze,  edebiyattan   nularda yapay zekâya güvenilemeyeceği-
                                                                              ni düşünüyor.
                                              sinemaya,  sanatın  pek  çok  dalın-
                        gelişmiş  Gda değişik şekillerde işlenen yapay
                          ülkeler        zekâ  konusu,  kitlelerin  ilgisini  çekmeyi   Öte yandan yapay zekâ, son yıllarda ge-
                                         başarmıştır.  Gelişen  teknolojiyle,  sadece
                                                                              lişmiş ülkeler tarafından büyük ölçekli Ar-
                     tarafından          bilim-kurgu  meraklılarının  ilgilendiği  bir   Ge yatırımlarının yapıldığı bir alan haline
                           büyük         konu  olmaktan  çıkarak  her  kesimden,   gelmektedir.  Dahası  farklı  sektörlerdeki
                                                                              şirketler de bu alanla entegre olmaya yö-
                                         yaştan, alandan insanın gündeminde yer
                 ölçekli Ar-Ge           almaya başlamıştır. Önceleri tüm bunları   nelmekte, yapay zekâ ile kendi alanlarına
                yatırımlarının           sadece birer hayal ürünü olarak görenle-  yönelik  uygulamalar  geliştirmektedirler.
                                         rin  bile  artık  bu  konudaki  haberlere,  yo-
                                                                              Kısacası yapay zekânın hem kendisi ge-
                  yapıldığı bir          rumlara kayıtsız kalamadığını görüyoruz.   lişmekte hem de uygulama alanı genişle-
                   alan haline           Kimi yapay zekâyı pek çok sorunun çözü-  mektedir.
                  gelmektedir.           münde bir umut ışığı olarak görüyor, kimi   Peki Nedir Bu Yapay Zekâ?
                                         Hollywood senaryolarındaki gibi robotla-
                                         rın insanlığı ele geçireceğinden korkuyor,   Yapay zekâ, bir bilgisayarın veya bilgisa-
                                         kimi  ise  insani  yetenekler  gerektiren  ko-  yar kontrolündeki bir sistemin çeşitli faa-






                                                          42                                                                                                                     43
   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48   49