Page 30 - bilgem-teknoloji-dergisi-9
P. 30

Yapay Zekâ











              lanarak daha çok ürün elde etmeleri mümkün olmakta-                                                                                                                      üst düzey stratejiler uygulayan bir Yapay Zekâ yazılımı,
              dır. Toprağa yerleştirilen sensörlerle toprağın nem sevi-                                                                                                                oyunun cazibesini azaltır. Bunu engellemek için oyuna
              yesi ölçülmekte, toprağın suya ihtiyaç duyup duymadığı                                                                                                                   seviyeler eklenir ve oyun oynayan kişi karşısındaki bilgi-
              belirlenmekte ve suyun ihtiyaç olan zamanda ve gerekli                                                                                                                   sayarın zekâ derecesini kendisi belirler. Örnek verecek
              miktarda kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Böylece                                                                                                                    olursak DeepMind firmasının geliştirdiği Yapay Zekâ ta-
              su israfı da önlemektedir. Uydu görüntüleme ile ekinleri                                                                                                                 banlı AlphaGo yazılımı, Go adlı bir oyunu insana benzer
              gözlemlemek ve zararlı böcekleri veya hastalıkları teşhis                                                                                                                bir  şekilde  oynayarak,  dünyada  bu  oyunu  en  iyi  oyna-
              etmek ve çiftçileri uyarmak mümkündür. Ayrıca hava tah-                                                                                                                  yan oyuncuyu yenmeyi başarmıştır. Bu örnekleri başka
              mini, gübre optimizasyonu, toprak testi, ürünlerin yabani                                                                                                                oyunlar için de çoğaltmak mümkündür.
              otlardan temizlenmesi, ürünlerin izlenmesi ve tedarik zin-
              ciri yönetimindeki şeffaflığın artırılması  da dâhil olmak                                                                                                               Günümüzde  interaktif  bilgisayar  oyunları  Yapay  Zekâ
              üzere birçok kazanım yine bu teknolojileri kullanarak elde                                                                                                               konusunda artan araştırmalar için zengin bir ortam sağ-
              edilebilmektedir.                                                                                                                                                        lamaktadır. Yalnız burada üzerinde durulması gereken
                                                                                                                                                                                       çok önemli bir nokta daha vardır. Yapay Zekâ’dan fay-
              Örneğin Blue River Technology isimli bir firma ”gözlemle                                                                                                                 dalanarak geliştirilen artırılmış gerçeklik oyunları, insan
              ve ilaçla teknolojisi” geliştirmiştir. Bu teknolojiyi kamera,                                                                                                            beyninin derinliklerine nüfuz ederek tıpkı sigara, alkol ve
              bilgisayar ve Yapay Zekâ yazılımını içeren tarım ilaçlama                                                                                                                uyuşturucu gibi ölümüne bağımlılık oluşturmakta ve za-
              aracı geliştirerek hayata geçirmiştir. Bu akıllı tarım ma-                                                                                                               manı su gibi israf etme potansiyeli taşımaktadır.
              kinesi her bir pamuk bitkisini görmekte, incelemekte ve
              ilaçlanması gerekiyorsa, hassas bir şekilde otomatik ola-                                                                                                                Konuşma Tanıma ve Doğal Dil İşleme
              rak ilaçlamaktadır. PEAT firması da “plantix” adı verilen                                                                                                                Yapay Zekâ, yabancı dilde konuşan kişinin dilini duymak
              bir uygulama geliştirmiştir. Bu uygulama akıllı telefonlar-                                                                                                              ve anlamak içinde kullanılır. Yapay Zekâ yazılımları sa-
              da çalışmakta, telefondaki kamerayı kullanarak bitkiler-                                                                                                                 yesinde pek çok farklı dil, lehçe, aksan ve sesteki farklı
              deki hastalıkları, topraktaki sorunları ve besin eksiklerini                                                                                                             vurgular, tonlamalar, arka fondaki gürültü gibi değişken-
              saptamaktadır. Ayrıca bu uygulamada kullanıcıları sanal                                                                                                                  lerin hepsini, tüm bu kapsam genişliğine, karmaşıklığa
              ortamda  uzmanlarla  da  buluşturarak,  toprağın  onarımı-                                                                                                               ve  zorluğa  rağmen  anlamak  mümkündür.  Bu  konuda
              nın  nasıl  yapılabileceği,  ürünlerdeki  hastalığın  nasıl  te-                                                                                                         epeyce  mesafe  katedilmiştir.  Doğal  dil  işlemede  ise
              davi edilebileceği, verimin nasıl artırılabileceği de anlatıl-                                                                                                           amaç insanın insanla veya insanın makine ile kurduğu
              maktadır.                                        Yine aynı şekilde MasterCard ve RBS WorldPay gibi şir-                  arama motorunda yapılan araştırmaları ve yapılan alış-  iletişimde,  insan  dilini  işlemektir.  Dillerin  kurallı  yapısı
                                                               ketler,  Yapay  Zekâ  teknolojisi  kulanarak,  kart  kullanımı          verişleri dikkate alarak, kullanıcıları tanımakta ve kulla-  çözümlenir ve anlaşılır. Duruma göre konuşulan dil yani
              Finans ve Bankacılık                             ve uç nokta erişimini izleyerek sahtekârlığı daha etkili bir            nıcıların  beklentilerine  uygun  reklamları  sunmaktadır.   ses, metne dönüştürülür veya bazen metin sese dönüş-
              Günümüzde özellikle finans dünyasında yapılan işlemler,   şekilde önlemeyi başarmışlardır.                               Camfind firması ve başka birçok firma da geliştirdikleri   türülür.  Kullanım  alanları  ise  çok  geniştir.  Başlıcaları
              teknolojinin de gelişmesine bağlı olarak olağanüstü bir                                                                  arama  motoru  ile  bu  vb.  pekçok  hizmeti  kullanıcılara   aşağıda verilmiştir.
              hızla gerçekleştirilmektedir. Finansal kuruluşlar borsalar-  Pazarlama                                                   yani müşterilere sunmaktadır.
              da hisse senedi alım satım performanslarını iyileştirmek   Pazarlama, daha fazla müşteri talebi oluşturabilmek için                                                      ‣ Google vb. web arama motorlarında arama yapılması,
              ve  daha  yüksek  kazanç  sağlamak  için  Yapay  Zekâ’dan   ürünlerin cilalanması ve öne çıkarılması manasına gelir.     Özetleyecek  olursak,  hem  Yapay  Zekâ  teknolojisinin   ‣ Makinenin bir dilden bir başka dile tercüme yapması,
              faydalanmaktadır. Ticarette geleceği doğru tahmin ede-  Bu işlem insanlar tarafından değil, pazarlama için geliş-        ilerlemesi,  hem  de  insanların  webde  depoladıkları  ve-  ‣ Çağrı merkezlerinde veya evlerde sanal robotların so-
              bilmek çok önemlidir. Geleceği doğru tahmin edebilmek   tirilmiş  Yapay  Zekâ  yazılımları  tarafından  yapılırsa  çok   rilerinin  artışı  nedeniyle,  günümüzde  webdeki  tüm  tü-  rulara cevap vermesi,
              için, çok kısa sürede çok sayıda veriyi işlemek, analiz et-  daha tatmin edici sonuçlara ulaşmak mümkün olur.            keticilerin  tüketim  alışkanlıklarını  belirlemek  mümkün   ‣  Banka  veya  GSM  operatör  yazılımlarının  telefon  ce-
              mek ve sonuç üretmek akıllı makineler sayesinde müm-                                                                     olmakta ve uygun ürünleri tüketicilere reklam olarak su-  vaplaması,
              kün olmaktadır. Ayrıca makineler geçmişteki verileri de   Peki  bu  nasıl  yapılır?  2000’li  yılların  başında  tam  adını   narak, daha fazla alışveriş yapmaları sağlanmaktadır.  ‣  Metni  okuyup  metne  göre  soruların  cevaplanması,
              analiz ederek insanların davranış kalıplarını çözümlerler   bilmeden bir ürünü bulmak için bir çevrim içi mağazada
              ve insanların gelecekte nasıl davranacağını öngörebilirler.   arama yapsaydık, ürünü bulmak için epeyce zorlanırdık.     Oyun                                            metinden soru ve cevaplar çıkarılması,
                                                                                                                                                                                       ‣ Tüm yazılı metinlerin taranıp ihtiyacımız olan bilginin
                                                               Belki de aradığımız ürünü bulamazdık.  Ancak şimdi her-                 Oyun  endüstrisi  de  Yapay  Zekâ’dan  büyük  ölçüde  ya-  elde etme edilmesi ve raporlanması
              Örneğin Nomura adında bir finansal kuruluş, Yapay Zekâ   hangi bir e-ticaret sitesinde bir ürünü aradığımızda, ürün      rarlanmaktadır.  Bilgisayar  teknolojisindeki  gelişmeye
              teknolojisini kullanarak tecrübeli hisse senedi yatırımcı-  ile ilgili tüm olası sonuçları elde edebiliyoruz. Yapay Zekâ   bağlı  olarak,  on  yıl  öncesine  kıyasla  hareketlerimizi   ‣ Sosyal ağlarda yazılan çok sayıda yorum ve görüşün
              larının  davranışlarını  analiz  eden  ve  öğrenen  bir  Yapay   yazılımları  sayesinde  arama  motorları  bize  bu  konuda   daha iyi analiz edebilen daha gerçek ve daha duyarlı ya-  derlenmesi, özetlenmesidir.
              Zekâ yazılımı geliştirdi. Bu yazılım hisse senedi piyasa-
              sında  dakikalar  sonra  veya  yakın  gelecekte  ne  gibi  ge-  yardımcı olmakta ve birkaç saniye içinde, ilgili tüm ürün-  zılımlar geliştirilmiştir. Burada temel amaç, bilgisayarın   Sürücüsüz Araçlar
              lişmelerin olacağını tahmin ederek, yatırımcılara isabetli   lerin bir listesini almak mümkün olmaktadır.                oyuncuya  yetenekli  ve  akıllı  bir  şekilde  tepki  vermesi,   Araçların Yapay Zekâ teknolojisinden yararlanarak sürü-
              önerilerde  bulunuyor  ve  yatırımcıların  daha  yüksek  ka-                                                             oyun  boyunca  planlar  yapması,  hamleler  geliştirmesi   cüsüz bir şekilde hareket edebilmesi devrim niteliğinde
              zanca ulaşmasını sağlıyor.                       Örneğin internet televizyon ağ şirketi olan Netflix, yayın-             ve oyuncuyu yenebilmesi üzerine kuruludur. İnsanların   bir gelişmedir. Peki bu nasıl mümkün olmaktadır? Ge-
                                                               ladığı çevrim içi film ve dizilerde Yapay Zekâ teknolojisi-             oyunda Yapay Zekâ yazılımlarını yenmesi pek mümkün   lişmiş derin öğrenme algoritmaları kullanılarak, görün-
              Bankacılık sektörü de Yapay Zekâ’dan en çok faydalanan   ni kullanmaktadır. Müşterilerin taleplerini dikkate alarak      değildir. Çünkü yazılım, oyunu oynarken kendini geliş-  tü  algılama  yapılır.  Araç  radarından,  kameralarından,
              sektörlerden biridir. Örneğin Hindistan HDFC Bankasının   içeriğinde  bulunmayan  yapımları  tedarik  etme  yoluna       tirir,  öğrenir  ve  ustalaşır.  Yaptığı  bir  hatayı  ikinci  defa   GPS’ten ve bulut servislerinden veriler alınır ve işlenir.
              geliştirdiği EVA adlı sohbet robotu, yani elektronik sanal   gitmekte,  müşterilerin  verilerini  depolayarak  onların  ilgi   asla yapmaz. Stratejiyi ve pozisyonu sürekli değiştirir.   Aracın yakınındaki nesnelerin mevcut hareketleri izlenir
              asistan, Yapay Zekâ teknolojisini kullanarak, müşteri ta-  alanlarını, beğenilerini belirlemekte ve müşterilere uygun    Bu nedenlerden dolayı Yapay Zekâ yazılımının yapacağı   ve muhtemel hareketleri ile ilgili kestirim yapılır. Aracı
              leplerine  cevap  vermekte,  kredi  kartı  sahtekârlıklarının   önerilerde  bulunmaktadır.  Disney  Plus,  Amazon,  Hulu,   bir hamleyi daha önceden kestirmek pek mümkün de-  çalıştıracak kontrol sinyalleri üretilir. Böylece araçlar sü-
              önlenmesini sağlamakta ve gelecekteki pazar eğilimleri-  Warner Media, Comcast/Universal ve Apple Plus firma-            ğildir. Ancak Yapay Zekâ reaksiyonlarının da dengede   rücüsüz olarak daha güvenli ve daha verimli bir şekilde
              nin araştırmasını ve analizini yapmaktadır.      ları da benzer işleri yapmaktadır. Google firması, kendi                tutulması gerekir. İnsandan daha hızlı tepki verebilen ve   hareket edebilir. Örnek verecek olursak Waymo firması






                                                          28                                                                                                                     29
   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35