YİTAL / Yarı İletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı

-A +A

YİTAL, 10 ve 100 sınıfı 1000 m2 temiz alanı olan TÜBİTAK BİLGEM UEKAE bünyesinde bir yarıiletken teknolojileri araştırma laboratuvarıdır. 1983 yılında kurulmuştur. Entegre devre tasarımı, maske basma, entegre devre üretimi, pul üzerinde test (wafer probing), kılıflama, devre testi ve yaşlandırma süreçlerinin tümünün gerçekleştirilmesini sağlayan altyapıya sahiptir.  0,25 µm 5 metal CMOS ve 0,13 µm 5 metal SiGe teknolojileri YİTAL’in güncel üretim teknolojileridir. YİTAL bugünkü konumuna özgün CMOS üretim teknolojileri geliştirerek ve düşük hacimde askeri standartta entegre devre (IC-Integrated Circuit) üretimi gerçekleyerek gelmiştir. Dolayısı ile misyonu, Türkiye’nin stratejik yarıiletken ihtiyaçlarına göre özgün yarıiletken üretim teknolojileri geliştirmek ve geliştirdiği teknolojilerle askeri standartlarda entegre devre üreterek ülkenin stratejik yarıietken ürünlerde bağımsızlığını sağlamaktır.

YİTAL, 1988-1998 döneminde özgün CMOS entegre devre üretim teknolojisi geliştirmiştir. 1999 yılında UEKAE’nın kripto cihazlarındaki sayısal kripto entegre devrelerinin YİTAL’de tasarlanıp YİTAL CMOS teknolojisi ile üretilmesine başlanmıştır. YİTAL’de üretilmiş askeri standartlarda on binlerce kripto entegre devreleri aktif ve güncel olarak sahada kullanılmaktadır.

YİTAL, entegre devre tasarımındaki yoğun tecrübesini ve Avrupa Birliği 6. Çerçeve Programı sayesinde kazanılan güvenli devre tasarımı bilgisini bir arada kullanarak 2011’de Türkiye’nin ilk temaslı Milli Akıllı Kart entegre devresini tasarlamış ve kullanıma sunmuştur. 2011’den beri farklı sürümlerinin geliştirildiği temaslı  akıllı kartlar uluslararası geçerli olan  EAL5+ güvenlik sertfikasına sahiptirler. Türkiye’nin ulusal kimlik akıllı kartlarının tek tasarımcısı olan YİTAL, 2018 yılında çift arayüzlü (temaslı ve temassız) akıllı kartı geliştirmiştir.

Paralel PCI NTDS (Naval Tactical Data System) arayüz haberleşme kartı, YİTAL entegre devreleri ile geliştirilmiştir. NTDS kartlarının entegre devreleri, bu iş için özel olarak YİTAL’ de geliştirilen 24 V CMOS yüksek gerilim süreci ile üretilmiştir.

Fotodedektör üretim süreçleri geliştiren YİTAL 2010 yılından beri Türkiye’nin askeri standartlarda fotodedektör sağlayıcısıdır.  YİTAL’de üretilen fotodedektörler uluslararası pazardaki benzer ürünlere göre daha yüksek tepkisellik ve geniş dinamik aralığı sunmaktadırlar.

YİTAL, özel uygulamalar için çok çekirdekli özgün işlemci tasarlama ve üretme konusunda çalışmalar sürdürmektedir. Kendine özgü makine dili olan işlemci için özgün derleyici ve simülatör yazılımı geliştirilmiştir. Bu destek yazılımları ve geliştirme kartından oluşan uygulama geliştirme ortamı kullanıcılara sunulmak üzere hazırlanmıştır. İşlemcinin tasarımına yönelik ilk test tümdevresi YİTAL’in 5 metal 0,25um CMOS teknolojisi ile üretim aşamasındadır.

Türkiye’de kullanılan radarların x-bant alıcı-verici modüllerinin milli üretilmesi hedefi çerçevesinde özgün 0,25 µm 5 metal SiGe teknolojisi geliştirme sürecine başlanmıştır. 2018 yılında Türkiye’nin ilk SiGe hibrit bipolar transistörü (HBT) elde edilmiştir. Ulaşılan 120 GHz kesim frekansı ile x-banttaki uygulamalar için RF devrelerin Türkiye’de üretilebilmesi noktasına gelinmiştir. YİTAL, sayısal (CMOS) ve RF (SiGe) entegre devrelerinin tek kırmıkta üretilmesine olanak sağlayan 0,25um 5 metal BiCMOS üretim teknolojisini geliştirme konusunda güncel olarak çalışılırken bir yandan da 0,13 um SiGe teknolojisi için hazırlıklar sürdürülmektedir.

İleri yarı iletken üretim süreçleri geliştiren ve bu süreçlerle üretilmiş, Türkiye’nin kritik uygulamalarında kullanılan askeri standartlarda ürünleri olan ve kağıt üzerindeki bir tasarımı kılıflanmış ve test edilmiş bir entegre devreye (IC-Integrated Circuit) milli olarak dönüştüren YİTAL Türkiye’nin ilk ve tek CMOS ve SiGe entegre devre üretebilen kurumudur.